Hüsn-i talil söz sanatı herhangi bir olayı gerçek nedeninin dışında bir başka nedene ba?lama sanat?dır.

ÖRNEK: Sen gittin yaslara büründü cihan soluyor dallarda gül dertli dertli.

2. açıklama

“Güzel şeyler dü?ünelim diye
Yemyeşil oluvermi? a?açlar”

?aire göre a?açlar, insanların mutlu olmasın?, güzel şeyler dü?ünmesi için yemyeşil olmuştur. Bu a?açların yeşil olmasının gerçek nedeni değildir. ?air gerçek nedeninin dışında daha güzel ve etkileyici bir neden bulmu?tur.

“Renk aldı özge ateşimizden ?erâb ü gül
Peymâne söylesün bunu gülzâr söylesün”

?ERAB : şarap , PEYMANE : kadeh , GÜLZÂR : gül bahçesi

Bu dizelerde ?air, ?arabın ve gülün rengini ( kırmızıl???nı ) kendi içindeki ateşten geldi?ini belirtiyor.Böylece ?arabın ve gülün kırmızıl???nı gerçek nedeninin dışında daha güzel ve hayali bir nedenle açıklıyor.

“Yeni bir ülkede yem vermek için atlarına
Nice bin atlı kapılm??tı fetih rüzgârına”

Akıncıların yeni ülkeler fethetme isteklerinin nedeni olarak, ?air atlarına yeni bir ülkede yem vermek isteyişlerini gösteriyor. Oysa fetihlerin asıl amacı toprak kazanmaktır.

“Sen yoksun hiçbir şey yok
Güne?in rengi
Ağustosyıldızlarının sıcakl???
Karanfil kokusu”

?air, karanfil kokusunun ağustos yıldızlarının sıcakl???nın, güneşin renginin olmay???nı gerçekçi bir neden değil de sevdiğinin yok oluşuna ba?lıyor.

“Müzeyyen oldu reyâhin bezendi bâ? -? çemen
Me?er ki ba?a haber geldi yârdan bu gece”

MÜZEYYEN OLMAK : süslenmek , REYÂH?N : fesle?enler ?air, “Bahçe, süslenmi? fesle?enlerle bezendi, me?er sevgili bu gece geleceğini bildirmi?.” diyor. Bahçenin süslenmesini sevgilinin geleceği haberine ba?lıyor. Halbuki bahçenin güzellik kazanması mevsimle ilgilidir.

“Hâk – i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl
Bağını ta?tan ta?a urup gezer âvâre su”

Irmakların da? taş a?arak ( bağını ta?tan ta?a vurarak ) akıp gidi?i, Hz.Peygamberimizin ayak bast??? topraklara ula?mak nedenine ba?lanıyor.
Aşağıdaki örnekleri inceleyiniz:

1- “Güller ki yüzünün renginden utandıkları için kızard?lar”
2- “Yoksun diye bahçemde çiçekler açmıyor bak.”
3- “Ey sevgili sen bu ilden gideli yaprak döktü a?açlar, soldu
gökyüzü.”
4- “Sen gelince güller açar bahçemde / Bahar güler kahkahayla.”
5- “O çay a??r akar yorgun mu bilmem
Mehtâbı hasta m?,solgun mu bilmem”
6- “Bir dü?ün havası eserdi mahallemizde
Kayısı a?açları gelin olunca”
7- “Gök a?ladı gün boyun sen gidince”
8- ” O kadar yürekten çaldı ki / Türküler a??ndırdı kaval?”
9- “??im gücüm budur benim / Gökyüzünü boyarım her sabah
Hepiniz uykudayken / Uyanır bakarsınız ki mavi”
10-”Gün senin için do?uyor, senin için
Ben bir yıldızım yıldızlar ortasında”