Tariz söz sanatı birisini küçük düşürmek ve onunla alay etmek amacıyla sözün ters anlamını kastetmektir.

ÖRNEK: Bu ne kudretdirki elif bayı okur ezberler.

2.açıklama
TAR?Z ( DOKUNDURMA / S?TEM / ??NELEME ): Sözcük anlamıyla dokundurma”,”ta?lama”,”ta? atma” demektir.Terim olarak; bir sözün görünürdeki anlamının tam tersi amaçlanarak kullanılmasıyla gerçekleştirilen mecazlı anlatımdır. Kinayedekinden daha keskin alay ve ele?tiri içerir. Yazıda tariz, bazen parantez içerisinde ünlem ( ! ) işaretiyle belli edilir.

ÖRNEKLER

* “Bazı sevgili dostlarımın ( ! ) benim için karpuz kabuklarının en kayganlarını hazırladıklarını biliyorum.”

* “Adamınız,Allah için, gerçekten ustaym??; onun eli de?eli bizim makine kararsızl??? bıraktı; artık hiç çalışmıyor.”

* “Kefil olduğunuz gece bekçisi hakikaten güvenilir çıkt?; üç gün sonra bizim kasayı yüklenip kayboldu.”

* “Benim oğlum çok cesurdur canım,horozdan korktu?una bakmayın.”

* “Çayın nefis olmu?,kabak suyu gibi.”

UYARI

Dokundurmaca anlamını çözebilmek için, sözün nasıl bir durum için, hangi ortamda kullanıld???na; varsa, diğer cümlelere dikkat etmek gerekir.

* “Ne kadar kültürlü olduğu ( ! ) yazılarından belli.”

* “Beni ne çok sevdiğini ( ! ) biliyordum zaten;iki yıl sonra telefon etmek zahmetine girerek bunu kanıtladın.”
* “Ne kadar eli açık olduğunu gördünüz değil mi?Derne?e tam bir milyon lira ba???lad?.”

* “Bu ne kudret ki Elifbâ’yı okur ezberden.”

* “Aferin oğlum Ahmet / Bu yolda devam et /
Herifçioğlu Sen Mi?el’de koyuvermi? sakal?
Neylesin bizim köyü / Nitsin Mahmut Makal’?.”

Dikkat !

Tariz ile kinaye karıştırılmamalıdır.Tarizde sözün gerçek ya da mecaz anlamda kullanılmasından çok,kar??t anlamı önemlidir.Kinayede ise sözün her iki anlamının bir arada kullanılıp kullanılmad???na bakılır.